ข้อมูลทั่วไป - เทศบาลศรีราชา

1. ประวัติความเป็นมา
เทศบาลเมืองศรีราชาแต่เดิมเป็นหมู่บ้านชาวประมงเล็ก ๆ อยู่ทางทิศใต้ของจังหวัดชลบุรี ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางการประมง ในปี พ.ศ.2443 จอมพลและมหาอำมาตย์เอกเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี เสนาบดีกระทรวงเกษตรพาณิชยการ (กระทรวงเกษตราธิการ) ในขณะนั้นได้ลาออกจากราชการมาประกอบอาชีพทำป่าไม้ตำบลศรีราชา ซึ่งท่านได้พัฒนา และสร้างความเจริญก้าวหน้าให้กับตำบลศรีราชา มาโดยตลอด จากหมู่บ้านชาวประมงเล็กๆ มาเป็นชุมชนการค้าและสถานที่ ท่องเที่ยวที่สำคัญแห่งหนึ่งของภาคตะวันออก

เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2488 ตำบลศรีราชาได้รับการยกฐานะให้จัดตั้งเป็นเทศบาลตำบล ศรีราชา ตามพระราชกฤษฎีกาการจัดตั้งเทศบาลตำบลศรีราชา จังหวัดชลบุรี (ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 36 ตอนที่ 36 ลงวันที่ 3 กรกฎาคม 2488) โดยใช้บ้านพักของจอมพลและมหาอำมาตย์เอกเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี เป็นสำนักงาน และใช้บ้านพักนี้มาจนถึงปี พ.ศ.2513 จึงได้ย้ายมาสร้างอาคารถาวรเป็นสำนักงานในสถานที่ปัจจุบัน โดยมีเนื้อที่ทั้งหมด 4.058 ตารางกิโลเมตร

เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2538 ได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะจากเทศบาลตำบลศรีราชา จังหวัดชลบุรี เป็นเทศบาลเมืองศรีราชา (ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 112 ตอนที่ 40 ก ลงวันที่ 24 กันยายน 2538 หน้า 45-48) โดยมีเนื้อที่เท่าเดิม คือ 4.058 ตารางกิโลเมตร แบ่งเป็นพื้นดิน 2.153 ตารางกิโลเมตร พื้นน้ำ 1.905 ตารางกิโลเมตร

" เกาะลอย" เป็นสถานที่รู้จักมาแต่เดิมก่อนการจัดตั้งเทศบาล ดังนั้นเมื่อท้องถิ่นได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาล จึงใช้ภาพเกาะลอยเป็นสัญลักษณ์ของเทศบาลอยู่ในวงกลมล้อมรอบ มีชื่อเทศบาลเมือง ศรีราชาอยู่ด้านบน และจังหวัดชลบุรีอยู่ด้านล่าง

2. ลักษณะ และสภาพทั่วไป

- สถานที่ตั้งสำนักงาน
เทศบาลเมืองศรีราชา ตั้งอยู่ที่ ถนนเจิมจอมพล ตำบลศรีราชา อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี และอยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครเป็นระยะทาง ประมาณ 116 กม. มีพื้นที่รวมทั้งสิ้น 4.058 ตารางกิโลเมตร เป็นพื้นดิน 2.153 ตารางกิโลเมตร เป็นพื้นน้ำ 1.905 ตารางกิโลเมตร เป็นพื้นที่เกาะลอย 0.112 ตารางกิโลเมตร ฝั่งทะเลยาวประมาณ 2 ตารางกิโลเมตร

เทศบาลเมืองศรีราชามีอาณาเขตติดต่อ ดังนี้

ทิศเหนือ ติดต่อกับอ่าวไทย
ทิศใต้ ติดริมถนนสุขุมวิทด้านเทศบาลตำบลเจ้าพระยาสุรศักดิ์
ทิศตะวันออก ติดต่อกับค่ายลูกเสือวชิราวุธ
ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตเทศบาลตำบลเจ้าพระยาสุรศักดิ์ (ด้านแหลมท้าวเทวา)

ประชากร
ปัจจุบันคาดว่าประชากรในเขตเทศบาลเมืองศรีราชา มีจำนวนไม่ต่ำกว่า 60,000 คน ในขณะที่สถิติของสำนักทะเบียนท้องถิ่นเทศบาลเมืองศรีราชา ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2548 มีจำนวน 18,846 คน ดังรายละเอียดตามตารางต่อไปนี้

ด้านโครงสร้างพื้นฐาน
1. การคมนาคม
ถนนภายในเขตเทศบาลเมืองศรีราชา ประกอบด้วยถนนสายหลัก จำนวน 8 สาย เป็นถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก จำนวน 3 สาย พร้อมท่อระบายน้ำ และไฟฟ้าสาธารณะ ถนนมีสภาพดี ส่วนถนนแอสฟัลท์ติกคอนกรีต จำนวน 5 สาย อยู่ในสภาพเช่นเดียวกันกับถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก นอกนั้นเป็นถนนสายรองและซอย จำนวน 30 สาย ท่อระบายน้ำและไฟฟ้าสาธารณะ ยังไม่พร้อม

1.1 การจัดการขนส่งมวลชน

- มีการเดินรถโดยสารประจำทางแบบธรรมดา และแบบปรับอากาศ เส้นทางระหว่าง
ศรีราชา - กรุงเทพมหานคร
- การรถไฟแห่งประเทศไทย ได้ทำการก่อสร้างทางรถไฟแยกจากสายฉะเชิงเทรา –ชลบุรี – ศรีราชา
ที่ กม. 132+152 ณ บริเวณสถานีรถไฟศรีราชาต่อไปจนถึงสัตหีบ
- เทศบาลเมืองศรีราชา ได้จัดเดินรถโดยสารประจำทางปรับอากาศ (มินิบัส)ขึ้น เพื่อบริการ
ประชาชนในเขตเทศบาล 1 สาย

1.2 การประปา
พื้นที่ของเทศบาลเมืองศรีราชา อยู่ในเขตการจ่ายน้ำของการประปาส่วนภูมิภาคอำเภอศรีราชา โดยอาศัยน้ำดิบจากอ่างเก็บน้ำบางพระ

1.3 ไฟฟ้า
การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย ได้ดำเนินการติดตั้งระบบ หม้อแปลงไฟฟ้าจาก 230 KV. เป็น 115 KV. ภายในเขตเทศบาลเมืองศรีราชา

1.4 การสื่อสาร
- องค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย ได้ติดตั้งชุมสายโทรศัพท์ศรีราชาโดยมีบริการครบ วงจรทันสมัย ทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ จำนวน 2 แห่ง เพื่อให้เพียงพอในการให้บริการแก่ประชาชน
- ที่ทำการไปรษณีย์โทรเลข ที่ให้บริการมี จำนวน 1 แห่ง
- สื่อมวลชนในพื้นที่ ได้แก่ หนังสือพิมพ์ท้องถิ่นมี จำนวน 5 แห่ง เคเบิ้ลทีวี จำนวน 1 แห่ง

1.5 ลักษณะการใช้ที่ดิน
การใช้ที่ดินโดยทั่วไปในเขตเทศบาลเมืองศรีราชา ส่วนใหญ่มักกำหนดประเภทการใช้ที่ดินไว้ 3 ประเภท คือ
- บริเวณที่ดินเพื่อการขยายตัวของเมืองในด้านที่อยู่อาศัย
- บริเวณที่ดินเพื่อการอุตสาหกรรม
- บริเวณที่ดินเพื่อการพักผ่อนหย่อนใจ และส่งเสริมสภาพแวดล้อมของเมือง
การใช้ที่ดินภายในเขตเทศบาลเมืองศรีราชา เป็นการใช้ที่ดินเพื่อการอยู่อาศัยทำการประมงเกษตรกรรม ทำให้มีลักษณะเป็นชุมชนชายฝั่งทะเล ทั้งนี้ เพื่อสะดวกแก่การอยู่อาศัย และประกอบอาชีพการประมง เช่น ชุมชนซอยจุลินทร์และมิตร ชุมชนริมทะเล ชุมชนบ้านใน

ด้านโครงสร้างทางเศรษฐกิจ
สภาพทางเศรษฐกิจ ภายในเขตเทศบาลเมืองศรีราชา อาชีพหลักของประชาชนส่วนใหญ่ในชุมชนเขตเทศบาลเมืองศรีราชา จะทำการค้าและการประมง เนื่องจากมีทรัพยากรธรรมชาติทางทะเลอยู่เป็นอันมากและการเป็นเมืองที่มีสถานที่ท่องเที่ยวตามธรรมชาติ เช่น เกาะลอย สวนเต่า มีชายทะเลอันสะอาด สวยงาม มีนิคมอุตสาหกรรมล้อมรอบ จึงทำให้มีเศรษฐกิจด้านบ้านจัดสรร ทาวน์เฮ้าส์ โรงแรมใหญ่ ๆ คอนโดมิเนียม เป็นการสร้างรายได้ให้ชาวอำเภอศรีราชาอีกทางหนึ่ง

การพาณิชยกรรมและบริการ
1. สถานประกอบการด้านพาณิชยกรรม
ก. สถานที่บริการน้ำมัน 8 แห่ง
ข. ศูนย์การค้า/ห้างสรรพสินค้า 2 แห่ง
ค. ตลาดสด 1 แห่ง
ง. ร้านค้าทั่วไป 1,414 แห่ง
2. สถานประกอบการเทศพาณิชย์
ก. สถานธนานุบาล 1 แห่ง
ข. ท่าเทียบเรือ 3 แห่ง
ค. โรงฆ่าสัตว์ 1 แห่ง
3. สถานประกอบการด้านบริการ
ก . โรงแรม 11 แห่ง จำนวนห้องพักรวม 600 ห้อง
ข. ธนาคาร 11 แห่ง
ค. โรงภาพยนตร์ 1 แห่ง
ง. สถานที่จำหน่ายอาหาร ตาม พ.ร.บ.สาธารณสุข 475 แห่ง
4. การท่องเที่ยว
สถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญในเขตเทศบาลเมืองศรีราชา ได้แก่ เกาะลอย สวนสุขภาพ สวนเต่าทะเลเป็นสถานที่ที่มีทิวทัศน์ สวยงามมาก มีนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศเดินทางมา ท่องเที่ยว สัปดาห์ละประมาณ 10,000 คน ซึ่งเป็นการนำรายได้มาสู่ท้องถิ่น เป็นอย่างมาก

ด้านสังคม
1. ชุมชน
- ชุมชนในเขตเทศบาลเมืองศรีราชา มีจำนวน 12 ชุมชน จำนวนบ้าน 2,297 หลังคาเรือน
จำนวนประชากรในชุมชน รวม 27,463 คน
2. ศาสนา
- ผู้นับถือศาสนาพุทธ ร้อยละ 90 ของจำนวนประชากรทั้งหมด ในเขตเทศบาลมี วัด จำนวน 2 วัด
- ผู้นับถือศาสนาคริสต์ ร้อยละ 9 ของจำนวนประชากรทั้งหมด ในเขตเทศบาลมีโบสถ์คริสต์ จำนวน 1 แห่ง
- ผู้นับถือศาสนาอื่น ร้อยละ 1 ของจำนวนประชากรทั้งหมด ในเขตเทศบาลมีวัดจีน จำนวน 1 แห่ง

3. วัฒนธรรม

ประเพณีท้องถิ่นในเขตเทศบาลเมืองศรีราชา ชาวเมืองศรีราชายึดถือในประเพณี และให้ความร่วมมือกับท้องถิ่นด้วยดีตลอดมา คือ
1. ประเพณีสงกรานต์
2. ประเพณีวันลอยกระทง
3. ประเพณีวันขึ้นปีใหม่
4. ประเพณีวันเข้าพรรษา
5. ประเพณีตักบาตรเทโว
6. งานวันที่ระลึกคล้ายวันอสัญกรรม ของท่านจอมพลมหาอำมาตย์เอกเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี ซึ่งชาวเมืองศรีราชาถือว่าเป็นปูชนียบุคคล ที่มีคุณค่าอันสูงสุดของชาวศรีราชา (1 กรกฎาคมของทุกปี)

7. ประเพณีสำคัญของท้องถิ่นที่จะลืมมิได้คือ “ประเพณีกองสงกรานต์ศรีมหาราชาและประเพณีกองข้าว” ซึ่งเป็นตำนานเล่าต่อกันมา ดังนี้
เดิมชาวศรีราชาอยู่กันด้วยความสุขสบายทั่วทุกครัวเรือน ภายหลังเกิดโรคระบาดติดต่อกันหลายครั้ง ทำให้ชาวบ้านเสียชีวิตโดยไม่ทราบสาเหตุเป็นจำนวนมาก ซึ่งชาวบ้านเรียกโรคนี้ว่า“โรคห่า” ต่อมาผู้สูงอายุท่านหนึ่งซึ่งชาวบ้านนับถือได้ฝันไปว่า การที่เกิด “โรคห่า” ระบาดขึ้นบ่อยๆ เนื่องจากทางเมืองผีต้องการที่จะเอามนุษย์ไปเป็นทหาร จึงทำให้เกิดการล้มตายกันขึ้นเป็นจำนวนมาก ฉะนั้น ชาวบ้านจึงหาทางแก้ด้วยการเป่าร้องให้ชาวบ้านนำอาหารใส่กระทงไปไหว้ผีไม่มีญาติ โดยกระทำพิธีดังนี้

1. ทำธงสีแดงรูปสามเหลี่ยม เขียนตัวอักษร “ข” ซึ่งหมายถึง ขอชีวิตคนในบ้านนี้ไว้โดยติดธงที่ชายคาบ้าน แล้ว “ผี” จะไม่มารบกวน

2. เมื่อขึ้นปีใหม่ หมายถึง “วันสงกรานต์” ล่วงไปประมาณ 3 – 4 วันให้เป่าร้อง ชาวบ้านช่วยกันนำอาหารต่างๆ ไปที่ชายทะเล เพื่อเซ่นไหว้ “ผี” โดยการแบ่งอาหารที่ชาวบ้านนำไป ในวันนั้นคนละเล็กละน้อยใส่กระทงไปวางรวมกันไว้ที่ริมหาดพร้อมจุดธูปเทียนแล้วร้องเชิญให้ “ผี” มารับอาหารเหล่านั้นไป สำหรับอาหารที่ชาวบ้านนำมาเซ่นไหว้ในวันนั้น ห้ามนำกลับไปบ้านโดยเด็ดขาด
ประเพณีกองข้าวนี้ ชาวศรีราชายังนิยมถือปฏิบัติมาจนทุกวันนี้ จนเกิดเป็นประเพณีที่สำคัญของชาวบ้านศรีราชา โดยเทศบาลเมืองศรีราชาร่วมกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยร่วมกันสืบสานเป็นประจำทุกปี

3. การศึกษา

4. กีฬา นันทนาการ พักผ่อน

- สนามกีฬาเอนกประสงค์ จำนวน 1 แห่ง
- สนามฟุตบอล จำนวน 3 แห่ง
- สนามบาสเกตบอล จำนวน 1 แห่ง
- สนามตะกร้อ จำนวน 1 แห่ง
- สระว่ายน้ำ จำนวน 1 แห่ง
- ห้องสมุดประชาชน จำนวน 1 แห่ง
- สวนสาธารณะ จำนวน 1 แห่ง
- สนามเด็กเล่น จำนวน 1 แห่ง
- ศูนย์พัฒนาส่งเสริมสุขภาพ (ฟิตเนส) จำนวน 1 แห่ง

5. สาธารณสุข

1. โรงพยาบาลในเขตพื้นที่
เอกชน จำนวน 2 แห่ง เตียงคนไข้ จำนวน 253 เตียง
สภากาชาดไทย จำนวน 1 แห่ง เตียงคนไข้ จำนวน 500 เตียง
2. ศูนย์บริการสาธารณสุข จำนวน 1 แห่ง
3. คลินิก เอกชน จำนวน 45 แห่ง
4. ศูนย์ประกันสุขภาพ จำนวน 1 แห่ง
5. บุคลากรทางการแพทย์ที่ปฏิบัติหน้าที่ ในศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาลเมืองศรีราชาและโรงพยาบาลในเขตเทศบาล
- แพทย์ จำนวน 142 คน
- พยาบาล จำนวน 560 คน
- ทันตแพทย์ จำนวน 20 คน
- เภสัชกร จำนวน 29 คน
- เจ้าพนักงานสาธารณสุขชุมชน จำนวน 2 คน
- เจ้าพนักงานสุขาภิบาล จำนวน 1 คน
- อ.ส.ม. จำนวน 180 คน

สิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ

1. ลักษณะภูมิอากาศ
เทศบาลเมืองศรีราชา อยู่ติดชายฝั่งทะเล จึงทำให้อากาศเย็นสบายตลอดปี หน้าร้อนไม่ร้อนจัด และไม่หนาวมาก อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปี มีค่าอยู่ในช่วง 28.87 องศาเซลเซียส อุณหภูมิต่ำสุดจะอยู่ในช่วง 19.92 องศาเซลเซียสถึง 26.82 องศาเซลเซียส โดยอุณหภูมิสูงสุดที่วัดได้ 39.6 องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำฝนที่วัดได้ จะอยู่ในช่วง 960.3 ถึง 1,577.2 มม. ฝนตกมากที่สุดวัดได้ถึง 1,577.2 มม. ส่วนฝนตกน้อยที่สุดวัดได้ 960.3 มม.

2. น้ำเสีย
2.1 ปริมาณน้ำเสีย 3,500 ลบ.ม./ วัน
2.2 ระบบบำบัดน้ำเสีย ที่ใช้ เป็นระบบตะกอนเร่ง รวม 1 แห่ง
2.3 น้ำเสียที่บำบัดได้ จำนวน 3,500 ลบ.ม./วัน
2.4. ค่า B O D. ในทางระบายน้ำสายหลัก
- ค่า BOD. น้ำเสียเข้า 8 - 110 มิลลิกรัม/ลิตร
- ค่า BOD. น้ำบำบัดแล้ว 3 - 5 มิลลิกรัม/ลิตร

3. ขยะ
3.1 ปริมาณขยะ 45-46 ตัน/วัน
3.2 รถที่ใช้จัดเก็บขยะ รวม 3 คัน
ก. รถยนต์คันที่ 1 รถเก็บขนขยะ ขนาดบรรจุ 10 ลบ.หลา ซื้อเมื่อ พ.ศ. 2538
ข. รถยนต์คันที่ 2 รถเก็บขนขยะ ขนาดความจุ 15 ลบ.หลา ซื้อเมื่อ พ.ศ. 2538
ค. รถยนต์คันที่ 3 รถเก็บขนขยะแบบอัด ขนาดความจุ 10 ลบ.หลา ซื้อเมื่อ พ.ศ. 2540
3.3 ขยะที่เก็บขนได้ จำนวน 44,000 ลบ.หลา/วัน
3.4 ขยะที่กำจัดได้ จำนวน 44,000 ลบ.หลา/วัน กำจัดขยะโดยวิธีฝังกลบอย่างถูกสุขลักษณะ
3.5 ที่ดินสำหรับกำจัดขยะที่กำลังใช้ จำนวน 116 ไร่ ตั้งอยู่ที่ ตำบลหนองขาม
- ห่างจากเขตท้องถิ่นเป็นระยะทาง 7 กม.
- ที่ดินสำหรับกำจัดขยะที่ใช้ไปแล้ว จำนวน 80 ไร่
- เหลือที่ดินกำจัดขยะได้อีก จำนวน 36 ไร่
- คาดว่าจะสามารถกำจัดขยะได้อีก จำนวน 7 ปี
3.6 สภาพการเป็นเจ้าของที่ดินสำหรับกำจัดขยะ
- ท้องถิ่นจัดซื้อเอง เมื่อ พ.ศ. 2525 ราคา 440,000 บาท

 สถานธนานุบาล